Ο κινηματογράφος του χθες, του σήμερα και του αύριο
Κινηματογράφος. Η έβδομη τέχνη. Ένα μέσο που γεννήθηκε για σκοπούς ψυχαγωγικούς, αλλά και για να προβληματίζει. Για να προβληματίζει και να γεννά πρόοδο. Να γεννά αξίες, ιδανικά και να <<διαπλάθει>> χαρακτήρες. Στη σημερινή εποχή όμως. Στην εποχή της απίστευτα ογκώδους κινηματογραφικής-τηλεοπτικής παραγωγής, κάπου έχει χαθεί το μέτρο και η ουσία της σαγηνευτικής και λαμπρής αυτής τέχνης.
Η κινηματογραφική τέχνη είναι αναπόσπαστο και βασικό κομμάτι της ζωής μας, από το 1895, όταν οι αδερφοί Ογκύστ και Λουί Λιμιέρ, πραγματοποίησαν την πρώτη επίσημη δημόσια προβολή. Στην πορεία του χρόνου λοιπόν, αυτή η σημαντική εφεύρεση, μπόρεσε να λειτουργήσει στα πρότυπα, τα οποία γνωρίζουμε σήμερα για αυτή. Από τον συμπαθητικό Βουβό κινηματογράφο λοιπόν, περάσαμε στο κινηματογραφικό και κοινωνικό έπος του Τσάρλι Τσάπλιν << ο Μέγας Δικτάτωρ>>, το οποίο ακολούθησαν τα μυθολογικά-ιστορικά έπη, τα <<θρυλικά>> western και οι ανάλαφρες ρομαντικές κομεντί, ενώ από το 70' και μετά, ο κινηματογράφος ( με αρκετές εξαιρέσεις βέβαια), έλαβε τη σημερινή του μορφή. Μία μορφή κυνικού ρεαλισμού, προπαγάνδας πολιτικών θέσεων, επίδειξης ενός πολυτελούς βίου, καθώς και μια μορφή έντονης κοινωνικοπολιτικής καταγγελίας, η οποία εναντιώνεται σε κάθε είδους παραδοσιακή αξία, ιδανικό και οπτική θεώρηση του κόσμου μας.
Ο κόσμος συνήθισε πλέον να βλέπει στη συντριπτική πλειοψηφία των ταινιών είτε χάος είτε μεγαλοπρεπείς ληστείες και σφαγές είτε την εικόνα μιας κοινωνίας, εντελώς ξένης στη δική του πραγματικότητα. Ασφαλώς όλα αυτά από μόνα τους δεν είναι κάτι κακό. Ο κινηματογράφος όπως έγραψα και προηγουμένως, οφείλει να παράγει κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο. Μα αυτό το διαφορετικό, το <<ουτοπικό>> πρέπει να είναι καλύτερο και όχι χειρότερο από την πραγματικότητα την οποία ζούμε. Δε σας <<κρύβω>> μάλιστα, ότι είμαι υπέρ της απόψεως, η οποία θεωρεί πως σε συνθήκες πολέμου π.χ. η εικόνα δεν πρέπει να ωραιοποιείται. Διότι πράγματι πιστεύω, ότι η αναπαράσταση της <<ωμής>> βίας και της φρικαλέας φύσης του πολέμου, μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Τι γίνεται όμως όταν κακοποιοί γίνονται <<ήρωες>> ή μάλλον <<αντί-ήρωες>> στη συνείδηση του κόσμου; Διότι ας είμαστε ειλικρινείς. Οι ταινίες, οι σειρές, οι οποίες βλέπουμε, σαφώς και μας επηρεάζουν. Σαφώς και διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα μας. Όταν λοιπόν η τέχνη αυτή <<καταλύεται>> από τις απόψεις της μιας πλευράς, αυτόματα χάνεται και το κριτήριο της επιλογής. Όταν άνθρωποι με διαφορετική οπτική θεώρηση της εβδόμου τέχνης περιθωριοποιούνται, τότε αυτόματα δημιουργείται μία μονόπλευρη κατάσταση.
Και αναρωτιέμαι; Ο σημερινός κινηματογράφος μας ικανοποιεί; Μπορούμε να πορευτούμε με αυτόν στο μέλλον; Μπορούμε να πορευτούμε με έναν κινηματογράφο, ο οποίος θα εμπεριέχει στο σύνολο του, ανούσιες κοινωνικές κομεντί ή δραμεντί, εκτός της δικής μας πραγματικότητας; Με πρότυπα άκρατου νεοπλουτισμού καθώς και πλήρους, ανεξέλεγκτης τολμώ να πω ηθικής και κοινωνικής απελευθέρωσης; Δε λέω ότι δε χρειάζονται και αυτές οι ταινίες. Λέω όμως ότι οι αξιόλογες προσπάθειες ( κατά τη δική μου άποψη εννοείται, καθώς η τέχνη είναι πάντοτε κάτι υποκειμενικό) πρέπει να αυξηθούν και να μην αποτελούν << πρόσκαιρα πυροτεχνήματα>>. Ταινίες όπως το "Η ζωή είναι ωραία", " Ο Σημαδεμένος", το "Braveheart", το "καλύτερα δε γίνεται", ο "μονομάχος", << Ένας υπέροχος άνθρωπος>> κ.α. πρέπει να είναι ο <<οδηγός>> της νέας εποχής του κινηματογράφου. Ασφαλώς χρειάζονται και άλλου είδους ταινίες-σειρές. Ασφαλώς χρειάζονται σειρές ψυχαγωγικές, περιπετειώδεις και ιδιαίτερης αισθητικής όπως η Ζήνα η Πριγκίπισσα του πολέμου, ο Ηρακλής και οι Θρυλικές του διαδρομές, το αλησμόνητο "Baywatch" ή κωμωδίες με ιδιαίτερο και <<χοντροκομμένο>> χιούμορ, όπως το anger management, το hall pass κ.α. ή ταινίες που απλώς η δράση και ο χαβαλές σε συνδυασμό με εντυπωσιακές <<εκρήξεις>> και επικές συγκρούσεις δεν σταματά ποτέ: Εκδικητές, X-men, φονικό όπλο, Mad Max κλπ.
Ο Κινηματογράφος του αύριο λοιπόν, για να επιτύχει στον πραγματικό και όχι στον <<εφήμερο>> εμπορικό του σκοπό, οφείλει να προωθήσει τον πλουραλισμό. Να αναθεωρήσει κάποιες νεωτεριστικές και ιδεοληπτικές του στρεβλώσεις και να εισέλθει σε μία πραγματικά νέα <<χρυσή>> εποχή. Σε μία νέα εποχή, η οποία θα συνδυάζει τις παραδοσιακές αξίες του παλαιού κινηματογράφου, με τις αξίες της κοινωνίας του σήμερα και του αύριο. Χωρίς ενοχές, χωρίς <<προοδευτικές προκαταλήψεις>> και <<νεωτεριστικό απολυταρχισμό>>. Ένας νέος κινηματογράφος ο οποίος θα διαπλάσει σωστούς χαρακτήρες. Χαρακτήρες ανοιχτόμυαλος, σκεπτόμενους, ευδιάθετους, ρομαντικούς, μα πάνω από όλα ικανούς να ξεχωρίζουν το καλό από το κακό. Χαρακτήρες που θα μπορούν να <<βιώσουν>> κάθε είδους συναίσθημα.
Υ.Γ. Διότι η αλήθεια δεν είναι ποτέ δεδομένη ή αδιαμφισβήτητη. Και αυτή είναι εάν θέλετε, η υποχρέωση του κινηματογραφιστή: Να παραθέτει στο κοινό του, τις υπάρχουσες αλήθειες, να του δίνει μία βασική <<τροφή>> για σκέψη και ύστερα να τον αφήνει να αποφασίζει μόνος του, ποια αλήθεια θα ακολουθήσει.
Υ.Γ.2 Όπως έχετε καταλάβει, είμαι ένθερμος οπαδός των 90's, early 2000's, με λίγο από 60's και δεν το κρύβω.