Η αλήθεια πίσω από το μύθο και η επίδραση των αρχαιοελληνικών θεϊκών μορφών στη ζωή τη δική μας και των προγόνων μας.

Και ποιος άνθρωπος, ανεξαρτήτου ηλικίας, καταγωγής και κοινωνικών καταβολών, δεν έχει ακούσει έστω και μια φορά στη ζωή του, για το περίφημο αρχαιοελληνικό δωδεκάθεο; Βλέπετε η επιβίωση των μορφών αυτών στο χρόνο, εδραιώθηκε όχι από μόνο από τους αρχαίους συγγραφείς, μα και από τους νεότερους. Εκατοντάδες βιβλία έχουν γραφτεί για να περιγράψουν τις αμέτρητες περιπέτειες τους. Η παρουσία τους σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές, επίσης αξιοθαύμαστη και μοναδική σε εύρος και ποικιλία. 

      Ποιος ο λόγος όμως, που κάθε άνθρωπος γοητεύεται από τους μύθους και τις περιπέτειες των αρχαιοελληνικών Θεών; Είναι μήπως η φοβερή ευφυΐα και φαντασία των προγόνων μας, οι οποίο εμπνεύστηκαν αυτές τις εξαιρετικές και άκρως διδακτικές ιστορίες; Σε ένα μεγάλο βαθμό ναι, μα στην πραγματικότητα, η γοητεία που ασκούν σε όλους μας οι θεϊκές αυτές μορφές, είναι ότι μπορούμε να ταυτιστούμε μαζί τους. Και αν όχι με όλους, σίγουρα με κάποιον ή κάποια από αυτούς. Οι Θεοί του Ολύμπου, αντικατοπτρίζουν ουσιαστικά, τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ψυχολογίας. Βλέπετε όσο και αν οι άνθρωποι επιθυμούμε να «χτίζουμε» την εικόνα μας, με ένα σταθερό και αμετάβλητο προσωπείο, στην πραγματικότητα καθημερινώς βιώνουμε, διαφορετικά συναισθήματα. Άλλοτε επιθυμούμε ως ζηλόφθονα όντα, να κλέψουμε λίγη από τη σοφία της Παλλάδος Αθηνάς, άλλοτε να αποκτήσουμε το εύθυμο και ξέγνοιαστο πνεύμα του Διονύσου και πάει λέγοντας... Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος αιτιολόγησης των όσων γράφω σήμερα, παρά η περιγραφή της προσωπικότητας των δώδεκα βασικών Θεών της αρχαιοελληνικής μυθολογίας. Μορφές ισχυρές, στοργικές αλλά και εχθρικές προς τον άνθρωπο. Μορφές οι οποίες ταυτίζονται πλήρως με τους δημιουργούς τους ( Έλληνες), καθώς διαρκώς φιλονικούν, μα την κρίσιμη ώρα, καταφέρνουν να ενωθούν και να αντιμετωπίσουν τον κοινό εχθρό. Είτε πρόκειται περί των Τιτάνων είτε περί των Γιγάντων. 

   Πρώτος και καλύτερος ο ξένιος Ζευς. Ο Πατήρ Θεών και Ανθρώπων. Φαντάζει τρομερός, πανίσχυρος και απόμακρος, καθώς εκτοξεύει τους κεραυνούς του, στους αμαρτωλούς θνητούς, μα τόσο χαριτωμένος και προσιτός στη θέα μίας όμορφης πνευματικά και σωματικά γυναίκας. Θνητής ή Αθάνατης. Ένας πατέρας που γνωρίζει πότε πρέπει να συνετίζει τα παιδιά του ( θνητά ή αθάνατα). Γνωρίζει πώς να διατηρεί την συνοχή της οικογένειας, μα παράλληλα συμπεριφέρεται ως ένας αιώνιος έφηβος. Έλκεται από την ιδέα του παρανόμου έρωτος και απροκάλυπτα «εκθέτει» τη σύζυγο του. Ο βασιλέας Θεών και ανθρώπων αντιπροσωπεύει με λίγα λόγια, το μέσο οικογενειάρχη. Το μέσο οικογενειάρχη που αγαπά και προστατεύει την οικογένεια του, μα παράλληλα δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την ιδέα της αιώνιας δέσμευσης και «φλερτάρει» με την εφηβική του ανεμελιά. 

   Και αφού μιλήσαμε για τον εκπρόσωπο της πατριαρχίας, καιρός να μιλήσουμε για την εκπρόσωπο της μητριαρχίας. Τη δυναμική μα και ευαίσθητη Ήρα. Τη δολοπλόκα βασίλισσα θεών και ανθρώπων, η οποία επιθυμεί να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα γύρω της. Μεριμνά υπέρ των ευνοούμενων της και συνωμοτεί απέναντι στους εχθρούς της (συνήθως πρόκειται για τις αμέτρητες ερωμένες του συζύγου της). Η βασίλισσα Θεών και ανθρώπων λοιπόν, εκπροσωπεί ένα θέλετε μία μέση μητέρα και σύζυγο, μίας εντελώς διαφορετικής εποχής. Αυστηρή απέναντι στα παιδιά της, ζηλοφθονούσα μα και πρακτικό μυαλό. Γνωρίζει πώς να επιβάλλει τις απόψεις της, στον σύζυγο της, ενώ μπορεί και τον εξευμενίζει, όταν αυτός δυσανασχετεί με το διαρκές και ακατάπαυστο κήρυγμα της. Αποτελεί λοιπόν η μήτηρ Θεών και ανθρώπων, ένα κλασικό πρότυπο, αρχαιοελληνικής μητρικής φιγούρας. 

  Βέβαια σε μία οικογένεια, εκτός από τους γονείς, υπάρχουν και τα παιδιά. Παιδιά με ίδιο αίμα, μα εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα και ύφος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αντίθεσης αυτής, αποτελούν η Παλλάδα Θεά της Σοφίας Αθηνά, καθώς και ο αιμοδιψής και αιμοχαρής αδερφός της Άρης. Ο πανίσχυρος μα και εγωπαθής Θεός του πολέμου. Η Παλλάδα θεά της Σοφίας λοιπόν, ήταν η κόρη του Διός και της Μήτιδος, ενώ ο πολεμοχαρής Άρης ήταν ένα από τα τρία παιδιά του Διός και της Ήρας ( Ήβη και Ειλείθυια). Η εντιμότητα και το πνεύμα αξιοκρατίας όμως, αρχές που χαρακτήριζαν τους προγόνους μας, αποδεικνύονται ξεκάθαρα, στην αντιμετώπιση που είχαν τα δυο αδέρφια, από το βασιλικό ζεύγος. Ο Άρης, ο γνήσιος απόγονος του βασιλικού ζεύγους, όχι μόνο ευνοϊκή μεταχείριση δεν είχε, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Ο ίδιος ο πατέρας του τον αποκαλούσε ξεροκέφαλο και άμυαλο, ενώ οι υπόλοιποι Θεοί δε δίστασαν να τον δικάσουν στον περίφημο Άρειο πάγο ( στη δίκη αυτή μάλιστα, αθωώθηκε με ψήφο της αιώνιας αντίζηλου του Αθηνάς). Η Αθηνά αντίθετα, ο «καρπός» ενός ακόμα παρανόμου δεσμού του πατρός θνητών και αθανάτων, αντιμετωπιζόταν με σεβασμό και δέος. Όλοι οι Θεοί θαύμαζαν την ευστροφία και τη σοφία των λόγων της, ενώ οι σπουδαιότεροι ήρωες της Ελληνικής μυθολογίας, ταυτίστηκαν με εκείνη. Ήταν το εκλεκτό τέκνο του Ολύμπου. Περήφανη και πανίσχυρη στο πεδίο της μάχης, μα διόλου πολεμοχαρής. Αυταρχική και αυστηρή απέναντι στην ασέβεια, μα υποστηρικτική και στοργική, απέναντι στο δίκαιο και στο ηθικό. Τα αδιαμφισβήτητα αυτά στοιχεία, αποτελούν και την ουσιαστική απόδειξη, ότι οι πρόγονοι μας, υπήρξαν γενναίοι και υπερήφανοι, αλλά όχι αιμοδιψείς και πολεμοχαρείς. Διέκριναν το δίκαιο από το άδικο και θαύμαζαν τους ανθρώπους που μπορούσαν να φιλοσοφήσουν και να αγορεύσουν. 

   Οι υπόλοιποι Θεοί του Δωδεκάθεου, επίσης ενδιαφέρουσες και πολυδιάστατες προσωπικότητες. Η τοξοβόλος Άρτεμις, αιώνιο σύμβολο της γυναικείας ανεξαρτησίας και υπερηφάνειας, ο Απόλλων και ο Διόνυσος, μορφές που ενέπνεαν τους λάτρεις των καλών τεχνών και της διασκέδασης. Ο Ερμής πονηρός μα και εξαιρετικός ομιλητής. Ταυτίζεται εάν θέλετε με το μέσο τυχοδιώκτη και εναντιωμένο στην τυπολατρία νέο. Ο Ποσειδών και ο Άδης παράλληλα, τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια του Διός, ταυτίζονται εάν θέλετε με τους περίφημους γερουσιαστές της εποχής. Ώριμοι, αρρενωποί και ολιγόλογοι, προτιμούν να υποτάσσονται σε μία ισχυρή αρχή, μα και να παρεμβαίνουν ενεργά, όποτε κρίνουν πως τα συμφέροντα τους απειλούνται. Τέλος, η Δήμητρα η θεά της Γεωργίας και η Εστία η προστάτιδα της οικιακής ζωής, συμβολίζουν δύο ταυτόσημες έννοιες. Φιγούρες μετριοπαθείς και ολιγαρκείς. Επιδιώκουν την ευτυχία των πολλών, μα χωρίς να αναζητούν την αποδοχή τους. Η Δήμητρα συμβολίζει επίσης τη γαλήνια και φιλήσυχη μητρική φιγούρα, η οποία όμως μόλις αντιληφθεί ότι το παιδί της κινδυνεύει, γίνεται «θηρίο» ανήμερο για να την προστατεύσει! Για το τέλος αφήσαμε το πιο γοητευτικό θηλυκό του Ολύμπου, όπως ο Πάρις απεφάνθη. Την απαστράπτουσα και θελκτική Αφροδίτη. Θεά της ομορφιάς και του έρωτα. Η σύντροφος του Θεού του πολέμου. Ευχαρίστηση της, να βλέπει τους ανθρώπους να ερωτεύονται. Να διασκεδάζουν και να υποφέρουν. Να ζουν με πάθος τη ζωή τους. Σύμβολο της γυναικείας ομορφιάς και των θαυμάτων που μπορεί να προκαλέσει. Είναι απολύτως βέβαιον, ότι διαβάζοντας αυτή την περιληπτική προσωπογραφία των βασικών θεοτήτων της αρχαιοελληνικής θρησκείας, θα βρήκατε τον εαυτό σας ή κάποιο γνωστό σας άτομο, να ταυτίζεται με έναν από τους Θεούς αυτούς. 

  Οπότε λοιπόν για εμένα, τούτη είναι και η «μαγεία» των μυθικών αυτών μορφών: Η «μαγεία» που τις διατήρησε και θα τις διατηρεί ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Η αθάνατη φύση και οι συγκλονιστικές περιπέτειες τους σε συνδυασμό με τα ανθρώπινα πάθη και συναισθήματα που τους χαρακτηρίζουν, δημιουργούν έναν τέλειο «καθρέπτη» της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης. Και πράγματι διαβάζοντας τις περιπέτειες τους, εάν δεν περιοριστείς στην κατανόηση των γεγονότων και των προσώπων, αλλά δώσεις σημασία στους ύψιστους και διαχρονικούς συμβολισμούς, μπορείς να λάβεις πολύτιμα «εφόδια», τα οποία θα σε συνοδεύουν σε ολόκληρη τη ζωή σου.

 Κλείνοντας λοιπόν το άρθρο αυτό, επιθυμώ να εκφράσω και αυτό το προσωπικό μου παράπονο. Έχω αναφερθεί και σε προηγούμενα άρθρα μου, στην ελλιπή διαπαιδαγώγηση των νέων, στις αρχές και τις αξίες του Ελληνικού πνεύματος. Στον τομέα αυτό λοιπόν εντάσσω και τη αρχαιοελληνική μυθολογία. Διότι η μυθολογία ενός τόπου, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ( ο ίδιος ο Πλάτων αναφέρει άλλωστε, ότι «πίσω από κάθε μύθο, κρύβεται η αλήθεια»). Αυτή η αδιαφορία λοιπόν για τις μυθικές μας παραδόσεις και τα βαθύτερα νοήματα τους, είναι μία διαχρονική και απαράδεκτη παράλειψη-στρέβλωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Μία στρέβλωση που πρέπει να εκλείψει, εάν επιθυμούμε πραγματικά, να τιμήσουμε την ένδοξη καταγωγή μας. Να ανασυστήσουμε το μεγαλείο του Ελληνικού πνευματικού πολιτισμού και να προχωρήσουμε με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση, στους κρίσιμους καιρούς που βιώνουμε ως έθνος...